Cấm không được hút thuốc¶
Cả hai cách nói sau đây đều thông dụng, đều hoàn toàn tự nhiên ở người bản ngữ bình thường và không bao giờ bị hiểu sai: 1
a. Cấm hút thuốc.
b. Cấm không hút thuốc.
Hai câu trên có cấu trúc ngữ pháp rất khác nhau.
a. Trong Cấm hút thuốc, hút thuốc là bổ ngữ chỉ đối tượng trực tiếp của cấm.
b. Trong Cấm không hút thuốc, không hút thuốc hoặc không được hút thuốc là đồng vị ngữ (apposition) của cấm, chứ không phải là bổ ngữ chỉ đối tượng của cấm. Nó được người bản ngữ hiểu thành một bộ phận cho biết rõ nội dung của lệnh cấm, như thể trong câu "Có lệnh cấm là: Không được hút thuốc".
Câu a. thường dùng trong văn viết (trên yết thị), chẳng hạn: Cấm hút thuốc, Không hút thuốc, Xin đừng hút thuốc.
Câu b. hầu như chỉ dùng trong văn nói.
-
Cao Xuân Hạo. (2021). Tiếng Việt - Văn Việt - Người Việt (Tái bản lần 2). Nhà xuất bản Văn hoá Dân tộc, tr. 178. ↩